Trang chủ 70 năm ngày Truyền thống Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật Thành lập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - sự thật, nâng cao chất lượng và hiệu quả xuất bản sách lý luận chính trị, phục vụ công cuộc đổi mới (1992 - 2003)

Thành lập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - sự thật, nâng cao chất lượng và hiệu quả xuất bản sách lý luận chính trị, phục vụ công cuộc đổi mới (1992 - 2003)

I- Thành lập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật (1992)

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng (1991) đã tổng kết một bước những bài học kinh nghiệm trong quá trình đổi mới và chỉ ra con đường, hình thức, bước đi thích hợp của công cuộc đổi mới. Đại hội đã thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, xác định lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng và nhiều vấn đề hệ trọng của đất nước. Một trong những bài học lớn được rút ra tại Đại hội lần thứ VII là phải kết hợp chặt chẽ đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị, lấy đổi mới kinh tế làm trọng tâm, đồng thời từng bước đổi mới chính trị.

Dưới ánh sáng các nghị quyết của Đại hội lần thứ VII, trước những chuyển biến tích cực của sự nghiệp đổi mới, việc đổi mới và đẩy mạnh công tác lý luận, chính trị, tư tưởng, đáp ứng kịp thời tiến trình đổi mới đang diễn ra sôi động, phong phú trên mọi mặt của đời sống xã hội nước ta trở nên vô cùng bức thiết. Những năm đầu của thời kỳ đổi mới (1986 - 1991), tình hình đất nước nói chung, ngành xuất bản nói riêng cũng đứng trước những cơ hội và thách thức mới. Từ một nền xuất bản chịu sự chi phối của cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp chuyển sang cơ chế thị trường, hạch toán kinh doanh, ngành xuất bản nước ta khó tránh khỏi những khó khăn, phức tạp trong những năm đầu. Việc xóa bỏ bao cấp, nhưng lại không kịp thời ban hành các chính sách và quy chế phù hợp với yêu cầu đổi mới, đã đẩy một số nhà xuất bản vào thế bị động, tự xoay xở và phần nào xa rời chức năng, nhiệm vụ vốn có của mình. Việc tư nhân tham gia vào hoạt động xuất bản, in, phát hành bên cạnh những mặt tích cực cũng gây nên nhiều tiêu cực. Tình trạng thương mại hóa hoạt động xuất bản đã có lúc lấn lướt... Tình hình đó đặt ra yêu cầu phải lập lại trật tự, kỷ cương trong quản lý báo chí - xuất bản. Chỉ thị số 08-CT/TW, ngày 3-2-1992 của Ban Bí thư Về tăng cường sự lãnh đạo và quản lý nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác báo chí - xuất bản; Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương (khóa VII) Về công tác văn hóa nghệ thuật với những định hướng tư tưởng đúng đắn; đặc biệt là việc ra đời của Luật xuất bản ngày 7-8-1993 đã từng bước đưa ngành xuất bản đi vào quỹ đạo. Tính đến năm 1991, cả nước có 52 nhà xuất bản, gồm 29 nhà xuất bản của Trung ương và 23 nhà xuất bản của địa phương. Năm 1992, sáp nhập một số nhà xuất bản có chức năng và nhiệm vụ gần giống nhau và tiến hành sắp xếp lại hệ thống xuất bản theo phương hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả. Trong bối cảnh đó, nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước trên lĩnh vực xuất bản sách lý luận, chính trị, pháp luật, ngày 20-11-1992, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ra Quyết định số 53-QĐ/TW hợp nhất bốn nhà xuất bản: Nhà xuất bản Sự thật (thành lập ngày 5-12-1945) trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương, Nhà xuất bản Thông tin lý luận (thành lập tháng 1-1981) trực thuộc Viện Nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Tư tưởng - Văn hóa (thành lập ngày 16-6-1973) trực thuộc Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, Nhà xuất bản Pháp lý (thành lập ngày 27-5-1978) trực thuộc Bộ Tư pháp, thành Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật trực thuộc Ban Bí thư Trung ương Đảng.

Đây là sự kiện quan trọng trong lịch sử phát triển của Nhà xuất bản. Với Quyết định số 53-QĐ/TW, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia trở thành nhà xuất bản lớn của Đảng và Nhà nước, có nhiệm vụ biên tập, xuất bản các loại sách chính trị, lý luận, pháp luật, góp phần làm cho thế giới quan của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội; phổ biến đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, nâng cao kiến thức của nhân dân về chính trị, lý luận, pháp luật..., phục vụ sự nghiệp đổi mới và góp phần thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Sự hợp nhất bốn nhà xuất bản thành Nhà xuất bản Chính trị quốc gia về thực chất là tạo ra một đầu mối trung tâm xuất bản sách chính trị, lý luận và pháp luật nhằm tăng cường sức mạnh phục vụ chung cho cả nước. Bốn nhà xuất bản đều có chung chức năng xuất bản những ấn phẩm trực tiếp phản ánh tiếng nói của Đảng và Nhà nước trên lĩnh vực chính trị, tư tưởng, lý luận, pháp luật, cùng góp phần hướng dẫn nhận thức và hành động của các tầng lớp xã hội.

Quyết định hợp nhất bốn nhà xuất bản được ban hành từ ngày 20-11-1992, nhưng đến đầu tháng 3-1993, Ban Bí thư Trung ương Đảng mới quyết định Lãnh đạo Nhà xuất bản gồm hai đồng chí: đồng chí Trần Nhâm - Giám đốc - Tổng Biên tập, đồng chí Phạm Xuân Xứng - Phó Giám đốc Thường trực. Theo đề nghị của Ban Lãnh đạo mới, đầu tháng 4-1993, Ban Bí thư quyết định bổ sung Ban Lãnh đạo Nhà xuất bản Chính trị quốc gia gồm các đồng chí: Nguyễn Phúc Khánh (Phó Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Sự thật); Cao Minh Thành (Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Thông tin lý luận); Nguyễn Việt Tiến (Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Tư tưởng - Văn hóa) làm Phó Giám đốc kiêm Phó Tổng biên tập; Trương Quang Cường (Phó Giám đốc Nhà xuất bản Sự thật) làm Phó Giám đốc; Vũ Quốc Sinh (Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Pháp lý) làm Phó Tổng biên tập. Như vậy, Ban Lãnh đạo cho đến tháng 4-1993 gồm bảy đồng chí, được hình thành trên cơ sở các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của bốn nhà xuất bản hợp nhất.

Đồng thời với việc củng cố, tăng cường vai trò lãnh đạo, điều hành của Ban Lãnh đạo, việc sắp xếp bộ máy tổ chức, bố trí cán bộ cũng đặt ra cấp bách và tiến hành khẩn trương. Cơ cấu tổ chức (các đơn vị trực thuộc) của Nhà xuất bản lúc này được xác định gồm 17 đơn vị trực thuộc như sau:

Các ban biên tập gồm:

1. Ban sách Lý luận, do đồng chí Trịnh Thúc Huỳnh làm Trưởng ban.

2. Ban sách Kinh tế, do đồng chí Nguyễn Văn Vấn làm Trưởng ban.

3. Ban sách Những vấn đề về Đảng, do đồng chí Nguyễn Huy Diệu làm Trưởng ban.

4. Ban sách Kinh điển, do đồng chí Lê Xuân Tiềm làm Trưởng ban.

5. Ban sách Nhà nước - Pháp luật, do đồng chí Trần Mộng Lang làm Trưởng ban.

6. Ban sách Giáo khoa - Tham khảo, đồng chí Mai Thanh làm Trưởng ban.

7. Ban sách Những vấn đề quốc tế, do đồng chí Hoàng Phong Hà làm Trưởng ban.

Các đơn vị sản xuất, kinh doanh:

1. Trung tâm Tổ chức in - Xuất bản, do đồng chí Khuất Duy Kim Hải làm Giám đốc Trung tâm.

2. Trung tâm Phát hành sách, do đồng chí Nguyễn Văn Trọng làm Giám đốc Trung tâm.

Các vụ chức năng và tương đương:

1. Văn phòng, do đồng chí Nguyễn Huy Bích làm Chánh Văn phòng.

2. Vụ Tổ chức và Đào tạo cán bộ, do đồng chí Nguyễn Tổng làm Vụ trưởng.

3. Vụ Kế hoạch và Thư ký biên tập, do đồng chí Hoàng Văn Lợi làm Vụ trưởng.

4. Vụ Tài chính - Kế toán, do đồng chí Ngô Xuân Ký làm Vụ trưởng.

Các chi nhánh:

1. Chi nhánh Nhà xuất bản Chính trị quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh, sau khi hợp nhất được củng cố và tăng cường, do đồng chí Ngô Ngọc Đình làm Giám đốc Chi nhánh.

2. Chi nhánh Nhà xuất bản Chính trị quốc gia tại Huế (thành lập năm 1994), do đồng chí Vương Hồng làm Giám đốc Chi nhánh.

3. Chi nhánh Nhà xuất bản Chính trị quốc gia tại Nha Trang (thành lập năm 1994), do đồng chí Trần Trung Thành, sau đó là đồng chí Nguyễn Gia Nùng làm Giám đốc Chi nhánh.

4. Chi nhánh Nhà xuất bản Chính trị quốc gia tại Quảng Ngãi (thành lập năm 1997), do đồng chí Lê Công Như làm Giám đốc Chi nhánh.

Hoạt động của các chi nhánh Nhà xuất bản Chính trị quốc gia trong hàng chục năm qua đã hoàn thành hai nhiệm vụ chủ yếu: một là, phát hành sách đến các địa bàn trong khu vực; hai là, tổ chức biên tập và xuất bản một số sách ở các địa phương.

II- Củng cố tổ chức và nâng cao chất lượng, hiệu quả xuất bản sách lý luận chính trị, phục vụ công cuộc đổi mới (1992 - 2003)

1. Những vấn đề được đặt ra trong giai đoạn đầu hợp nhất

Lúc đầu, việc hợp nhất bốn nhà xuất bản thành Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật đã đặt ra một loạt vấn đề về tư tưởng, tổ chức cán bộ, cơ sở vật chất, kế hoạch biên tập, xuất bản... Bộ máy cồng kềnh, hoạt động thiếu đồng bộ, số người cần sắp xếp chiếm tỷ lệ cao, thu nhập của cán bộ, công nhân viên thấp và chưa ổn định, tâm trạng nhiều người thiếu hồ hởi, còn bỡ ngỡ, băn khoăn, mặc cảm khi hòa vào môi trường mới hợp nhất. Đây là đặc điểm nổi bật tác động đến sự ổn định và phát triển của Nhà xuất bản trong thời gian đầu.

Bên cạnh những khó khăn về tổ chức bộ máy, về tư tưởng, tâm lý, là những khó khăn về cơ sở vật chất và tiền vốn. Cơ sở vật chất của bốn nhà xuất bản như trụ sở làm việc và điều kiện làm việc còn nghèo nàn, lạc hậu, xuống cấp. Tính đến thời điểm bàn giao, các nhà xuất bản đều có tình trạng đọng vốn vào sách (sách không tiêu thụ được), do đó tổng số vốn tự có của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia chỉ có khoảng hơn 600 triệu đồng (chủ yếu là vốn tự có của Nhà xuất bản Sự thật cũ). Đây là số vốn quá ít đối với một nhà xuất bản tầm cỡ quốc gia.

Những khó khăn đó đã ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình bàn giao, tiếp nhận công việc, sắp xếp bộ máy, bố trí cán bộ, tạo lập môi trường làm việc thống nhất cả về tư tưởng và tổ chức, khắc phục những thiếu thốn, chật hẹp về điều kiện, phương tiện làm việc.

Song, bên cạnh những khó khăn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia lúc này cũng có những thuận lợi căn bản để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao: vị thế được nâng cao, chức năng, nhiệm vụ được tập trung và mở rộng, mạng lưới cộng tác viên đông đảo, lại được sự chỉ đạo trực tiếp của Ban Bí thư, sự giúp đỡ, hợp tác của các cơ quan Trung ương Đảng và Nhà nước… Nhờ đó, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia đã có bước phát triển vượt bậc, chuẩn bị hành trang cần thiết bước vào thế kỷ XXI.

Trên cơ sở phân tích, đánh giá đúng những khó khăn, thuận lợi, với ý thức chấp hành và trách nhiệm cao trước nhiệm vụ mới, Nhà xuất bản đã đề ra hai phương châm chỉ đạo cụ thể và thiết thực: Một là, đoàn kết, ổn định, đổi mới và phát triển. Đoàn kết là tiêu chí hàng đầu, trong tình hình hợp nhất bốn nhà xuất bản, là vấn đề cần quan tâm trước hết, trên hết. Chỉ có đoàn kết mới tạo ra sức mạnh để vượt qua khó khăn, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển của Nhà xuất bản, ổn định về tổ chức, đặc biệt là ổn định về tư tưởng và đời sống. Đoàn kết và ổn định để phát triển; phát triển nhanh càng củng cố sự đoàn kết và tạo ra sự ổn định vững chắc hơn. Hai là, năng suất, chất lượng và hiệu quả. Hợp nhất sẽ tạo ra sức mạnh để tăng năng suất, thực hiện vượt mức kế hoạch biên tập và xuất bản hằng năm, đẩy mạnh việc phát hành tiêu thụ sách một cách có hiệu quả, mở rộng mạng lưới, đưa sách về đúng địa chỉ, bảo đảm thu hồi vốn và có l•i.

Thấu suốt hai phương châm trên, Nhà xuất bản đã đề ra phương pháp công tác phù hợp: phương pháp nắm vững khâu chính và biết đột phá những khâu then chốt. Phương pháp này đòi hỏi phải biết chọn việc, chọn người, xác định mục tiêu công tác trong từng thời điểm để ra sức hoàn thành dứt điểm. Công tác biên tập, xuất bản luôn được xem là khâu then chốt, là nhiệm vụ chính trị trọng tâm hàng đầu.

2. Thực hiện kế hoạch biên tập, xuất bản

2.1. Trong hơn 10 năm (1992 - 2003), điểm nhấn nổi bật trong công tác biên tập, xuất bản là đã cho ra mắt bộ sách C. Mác và Ph. Ăngghen toàn tập gồm 50 tập và bộ Hồ Chí Minh toàn tập gồm 12 tập. Cùng với hai bộ sách quý này, Nhà xuất bản cũng đã xuất bản một số bộ sách lớn nhằm thuyết minh các học thuyết và các luận điểm cơ bản của các nhà kinh điển như: Lịch sử chủ nghĩa Mác; Hồ Chí Minh biên niên tiểu sử; sách điện tử CD-ROM Hồ Chí Minh toàn tập và hàng trăm đầu sách viết và dịch trong và ngoài nước nhằm làm sáng tỏ nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh.

Xuất bản hai bộ sách lớn C. Mác và Ph. Ăngghen toàn tập và Hồ Chí Minh toàn tập mang tính công cụ này, Nhà xuất bản nhằm hai mục đích: Một là, triển khai thực hiện tích cực, chủ động Nghị quyết Đại hội lần thứ VII và Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội: lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của toàn Đảng và toàn dân ta, tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa và đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới đất nước. Hai là, trang bị cho cán bộ, đảng viên và giới nghiên cứu lý luận công cụ tin cậy nhất để từng bước nắm vững những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh theo chính nguyên bản chứ không phải là thông qua sự thuyết minh, luận giải bằng lăng kính chủ quan của bất cứ một cá nhân nào. Đổi mới tư duy, nhận thức lại chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh chính là một cuộc giải phóng về tư tưởng, thoát khỏi căn bệnh giáo điều và những điều giải thích không đúng về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mà không truy tìm đến ngọn nguồn của chính di sản vốn có của học thuyết ấy.

Xuất bản trong một thời gian ngắn bộ C. Mác và Ph. Ăngghen toàn tập và bộ Hồ Chí Minh toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia đã góp phần vào việc bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, cung cấp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân ta công cụ sắc bén để nghiên cứu sâu sắc, toàn diện và có hệ thống di sản tư tưởng, lý luận của Mác - Ăngghen, Lênin, Hồ Chí Minh với tinh thần đổi mới tư duy, đổi mới nhận thức... Hai bộ sách lớn vừa ra đời đã được sự đồng tình ủng hộ và nhiệt tình cổ vũ của các đồng chí lãnh đạo, của giới nghiên cứu lý luận và của cán bộ, đảng viên các cấp, các ngành và các địa phương. Điều đó chứng tỏ ngay từ đầu mới hợp nhất, Nhà xuất bản đã tích cực, chủ động nắm bắt kịp thời những vấn đề chính trị lớn của đất nước, thấu suốt phương châm phục vụ chính trị, phục vụ đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước triển khai trong kế hoạch biên tập và xuất bản của mình.

2.2. Vào thời điểm bước ngoặt đầu những năm 90 của thế kỷ XX, sau khi Liên Xô và Đông Âu tan r• và sụp đổ, cùng với việc các thế lực phản cách mạng công khai tấn công vào nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, thì ở nước ta vấn đề lựa chọn con đường phát triển của cách mạng Việt Nam lại một lần nữa được nhấn mạnh rõ ràng và dứt khóat trên mặt trận tư tưởng, lý luận thông qua việc Đảng ta công bố Cương lĩnh chính trị tại Đại hội lần thứ VII. Việc lựa chọn con đường phát triển đất nước là cực kỳ hệ trọng.

Cương lĩnh chính trị năm 1991 của Đảng ta đã khẳng định mục tiêu chủ nghĩa xã hội mà Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta và nhân dân ta đã lựa chọn và quyết tâm theo đuổi đến cùng con đường dẫn tới mục tiêu ấy.

Cùng với việc xuất bản bộ C. Mác và Ph. Ăngghen toàn tập và bộ Hồ Chí Minh toàn tập, từ năm 1992 đến năm 2003, Nhà xuất bản đã cho ra đời hàng trăm cuốn sách viết về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, về tư tưởng cốt lõi của Hồ Chí Minh là vấn đề độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, tiêu biểu là những cuốn sách: Những vấn đề lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam; Quá trình hình thành con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; Đưa đất nước chuyển sang thời kỳ mới; Định hướng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam - Một số vấn đề lý luận cấp bách; Phải chăng lý luận Mác - Lênin về chủ nghĩa xã hội đã lỗi thời; Những nhận thức cơ bản về tư tưởng Hồ Chí Minh; Sự hình thành về cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh; Một số vấn đề về chủ nghĩa Mác - Lênin trong thời đại hiện nay; Hồ Chí Minh và con người Việt Nam trên con đường dân giàu nước mạnh; Tư tưởng Hồ Chí Minh - Quá trình hình thành và phát triển; Bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nhiệm vụ quan trọng và bức thiết; Tư tưởng Hồ Chí Minh - Một số nội dung cơ bản; Tư tưởng chiến lược đại đoàn kết của Hồ Chí Minh; Tư tưởng Hồ Chí Minh soi sáng con đường Đảng ta và nhân dân ta tiến vào thế kỷ XXI; Hồ Chí Minh - Biên niên tiểu sử (tập 3, 4); bộ sách CD-ROM Hồ Chí Minh toàn tập; v.v..

Nội dung cốt lõi của hàng loạt công trình nghiên cứu nói trên đã tập trung phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Những cuốn sách đó đã đóng góp đáng kể vào việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Tất cả đều làm sáng tỏ và khẳng định, Hồ Chí Minh là tấm gương tuyệt vời về sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam.

Xuất bản những cuốn sách quan trọng trên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia nhằm mục tiêu làm sáng tỏ tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống những luận điểm ở tầm lý luận và phương pháp luận nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người. Hệ thống đó là những quan điểm lý luận của Người về con đường đi lên của cách mạng Việt Nam từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên chủ nghĩa xã hội; những luận điểm về đường lối và phương pháp, về chiến lược và sách lược nhằm bảo đảm sự thành công của cách mạng; những luận điểm về đoàn kết quốc tế, về đạo đức, phong cách và văn hóa nhằm xây dựng con người, bồi dưỡng các thế hệ cách mạng cho đời sau.

2.3. Vấn đề đổi mới tư duy, nhất là tư duy kinh tế, cũng được Nhà xuất bản đặc biệt quan tâm. Đây là một đề tài sách khá tập trung với số lượng nhiều và chất lượng cao, nổi bật là các cuốn sách: Đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới vì chủ nghĩa xã hội (6 tập); Văn hóa và đổi mới; Có một Việt Nam như thế - Đổi mới và phát triển; Việt Nam tầm nhìn đến năm 2020; Những nhận thức kinh tế - chính trị trong giai đoạn đổi mới ở Việt Nam; v.v.. Đóng góp tích cực của đề tài sách này là đã khẳng định sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam là con đường tất yếu khách quan và hợp quy luật, là quá trình cải biến cách mạng sâu sắc và triệt để từ quan niệm, tư duy đến hoạt động thực tiễn, làm thay đổi căn bản phương thức lãnh đạo và năng lực quản lý xã hội. Các công trình nghiên cứu về đổi mới đã rút ra triết lý sâu sắc của tư duy đổi mới của Việt Nam là tư tưởng giải phóng: đổi mới để giải phóng mọi tiềm năng phát triển lực lượng sản xuất vì mục đích phục vụ con người, phát triển con người.

Trong đề tài sách về đổi mới tư duy, thì đổi mới tư duy kinh tế là đề tài sách được quan tâm nhiều nhất. Có thể liệt kê những cuốn sách tiêu biểu như: Quản lý nhà nước nền kinh tế thị trường trong giai đoạn hiện nay; Một số vấn đề về kinh tế vĩ mô nền kinh tế thị trường; Hoạt động của kinh tế thị trường và vai trò của Nhà nước về đổi mới chính sách kinh tế và cơ chế quản lý kinh tế; Đổi mới và hoàn thiện chính sách và cơ chế quản lý kinh tế đối ngoại; Quan điểm chiến lược phát triển kinh tế nông nghiệp và nông thôn ở Việt Nam; Đổi mới chính sách và cơ chế quản lý kinh tế, bảo đảm sự tăng trưởng kinh tế bền vững; Những nguyên tắc vận hành cơ chế thị trường ở Việt Nam; v.v..

Đến Đại hội lần thứ VIII của Đảng, tư duy kinh tế của Đảng ta có thêm một bước đột phá: thừa nhận các thành phần kinh tế đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Nhà xuất bản tiếp tục xuất bản những đề tài sách tập trung vào các thành phần kinh tế, tiêu biểu là những cuốn sách sau: Đổi mới và phát triển các thành phần kinh tế; Doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường; Vấn đề đổi mới quản lý doanh nghiệp ở Việt Nam; Đổi mới cơ chế quản lý doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam; Nhân tố con người trong quản lý doanh nghiệp; Chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ; Xu hướng biến động của nền kinh tế nhiều thành phần ở Việt Nam; Điều hành doanh nghiệp nhà nước trong cơ chế thị trường; Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; Hoàn thiện chính sách và tổ chức thu hút vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài; v.v..

Kể từ Đại hội lần thứ VII của Đảng, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia đã cho ra mắt bạn đọc nhiều cuốn sách có giá trị tham khảo bổ ích, góp phần trang bị cơ sở lý luận và thực tiễn cho bước đột phá về tư duy kinh tế quan trọng này của Đảng ta.

Đến Đại hội lần thứ VIII, Đảng ta đưa ra kết luận quan trọng rằng: Nước ta đã ra khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội kéo dài. Nhiệm vụ đề ra cho chặng đường đầu của thời kỳ quá độ là chuẩn bị tiền đề cho công nghiệp hóa đã cơ bản hoàn thành, cho phép chuyển sang thời kỳ mới đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nghị quyết Đại hội khẳng định: con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta ngày càng được xác định rõ hơn. Nắm bắt được nội dung cơ bản của chiến lược phát triển trong thời kỳ mới, trong kế hoạch biên tập, xuất bản của những năm cuối thập kỷ 90 của thế kỷ XX, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia đưa ra những định hướng lớn tập trung vào các đề tài về quá trình chuyển giai đoạn - giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nhà xuất bản đã cho ra đời một loạt ấn phẩm về vấn đề này, tiêu biểu là những cuốn sách như: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế ở Việt Nam; Suy nghĩ về công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn; Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và cách mạng công nghệ; Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế quốc dân; Doanh nghiệp nhà nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa; Thực trạng và giải pháp phát triển kinh tế trang trại trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam; v.v..

2.4. Trong giai đoạn này, Nhà xuất bản tiếp tục tập trung xuất bản các văn kiện của Đảng và Nhà nước, nhất là văn kiện các đại hội của Đảng, các nghị quyết Trung ương từ khóa VII đến khóa VIII và cùng với một mảng sách khác bàn về: vấn đề đảng cầm quyền; xây dựng và chỉnh đốn Đảng, nguy cơ của đảng cầm quyền, đổi mới vai trò và phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều kiện kinh tế thị trường, mối quan hệ giữa Đảng và Nhà nước và với cả hệ thống chính trị nước ta, vấn đề nâng cao tầm tư duy, trí tuệ, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, xứng đáng là người khởi xướng và lãnh đạo sự nghiệp đổi mới.

Mảng sách văn bản luật, pháp lệnh của Nhà nước, sách tìm hiểu luật pháp, kiến thức về pháp luật đã được Nhà xuất bản in và phát hành trong phạm vi cả nước. Nhà xuất bản cũng đã xuất bản hàng trăm đầu sách giải thích pháp luật với nhu cầu lớn và số lượng nhiều. Số bản thảo và số đầu sách của đề tài quan trọng này đã chiếm hơn 30% tổng số bản thảo và đầu sách được in của Nhà xuất bản. Đặc biệt đáng ghi nhận là bộ sách Tổng tập văn bản pháp luật Việt Nam hiện hành được Nhà xuất bản in và phát hành rộng khắp cả nước, cung cấp cho bạn đọc những văn bản pháp luật Việt Nam mới nhất, đáng tin cậy nhất, được công luận đánh giá cao.

Đồng thời, để đáp ứng yêu cầu của công tác nghiên cứu, giảng dạy, tuyên truyền, giới thiệu và tổng kết hoạt động của Đảng, Bộ Chính trị (khóa VII) đã ra Quyết định số 101-QĐ/TW, ngày 12-10-1995 và Bộ Chính trị (khóa VIII) ra Quyết định số 25-QĐ/TW, ngày 3-2-1997 về việc xuất bản bộ Văn kiện Đảng toàn tập, từ thời kỳ hoạt động của các tổ chức tiền thân của Đảng trở đi. Đây là lần đầu tiên, tại một nhà xuất bản của Đảng, bộ Văn kiện Đảng toàn tập, một bộ sách lớn trong di sản tư tưởng - lý luận của dân tộc được xuất bản. Bộ sách công bố tương đối đầy đủ các văn kiện của Đảng, qua đó góp phần phản ánh một cách khách quan quá trình hình thành, phát triển của Đảng và tiến trình cách mạng Việt Nam do Đảng ta lãnh đạo, làm sáng tỏ hơn bản chất cách mạng và tinh thần sáng tạo của Đảng ta, vai trò và công lao to lớn của Đảng, của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo khác trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Bộ sách lớn mang tính chất công cụ này được xuất bản đã giúp cho những người cần nghiên cứu, học tập và sử dụng văn kiện Đảng có thể dễ dàng tìm thấy những tài liệu chính thức và xác thực, nhận rõ những bài học kinh nghiệm quý báu cho hiện tại và tương lai trên mọi lĩnh vực hoạt động của Đảng. Đó là căn cứ khoa học và thực tiễn để chống lại những luận điệu xuyên tạc, làm cho cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu rõ hơn hoạt động của Đảng và phong trào cách mạng của quần chúng, đồng thời cũng giới thiệu được đầy đủ với bạn bè quốc tế về lịch sử vẻ vang và những bài học kinh nghiệm của Đảng ta.

Cùng với bộ Văn kiện Đảng toàn tập là sự tuyển chọn và xuất bản thành sách các bài nói, bài viết của các đồng chí Tổng Bí thư và các đồng chí lãnh đạo khác của Đảng và Nhà nước ta. Bộ sách lớn viết về cuộc đời và sự nghiệp của các đồng chí lãnh đạo cao nhất của Đảng kể từ khi thành lập Đảng cho đến nay, như các đồng chí: Trần Phú, Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập, Nguyễn Văn Cừ, Trường Chinh, Lê Duẩn, Nguyễn Văn Linh, Phạm Văn Đồng, v.v., cũng được xuất bản. Các bộ sách đó là những bài nói và viết, những chuyện kể, những hồi tưởng, suy tư của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta, cũng như của các nhà nghiên cứu, các nhà hoạt động thực tiễn, các bạn chiến đấu thân thiết, các cộng sự đã sống và hoạt động cùng thời với các bậc tiền bối, là những nhân chứng lịch sử đã dành những tình cảm thân thương, sâu lắng, chân thành đối với các đồng chí ấy. Từ nhiều góc độ khác nhau, các bộ sách đã phản ánh rất sống động và chân thực về tài năng, đức độ và cống hiến lớn lao về nhiều mặt của các bậc tiền bối của Đảng.

Để góp phần tham gia tổng kết lịch sử, tổng kết các cuộc chiến tranh, phục vụ những ngày kỷ niệm lớn và các sự kiện lịch sử, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia đã phối hợp với Ban Chỉ đạo tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị cho ra mắt một số bộ sách có giá trị tổng kết lớn như: Về chiến tranh nhân dân Việt Nam; Tổng kết cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp - Thắng lợi và bài học; Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước - Thắng lợi và bài học; Chiến tranh cách mạng Việt Nam 1945 - 1975 - Thắng lợi và bài học, v.v.. Đây là những công trình khoa học tập trung trí tuệ của nhiều nhà khoa học và hoạt động thực tiễn trong và ngoài quân đội, các tướng lĩnh, sĩ quan dày dạn kinh nghiệm và trận mạc qua hai cuộc kháng chiến. Để kỷ niệm 50 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia đã hợp tác với Công ty truyền thông và xuất bản ISHOVU - Xingapo xuất bản cuốn sách Có một Việt Nam như thế - giới thiệu thành tựu các mặt của Việt Nam trong 50 năm phát triển (1945 - 1995). Cuốn sách được Cố vấn Phạm Văn Đồng viết Lời giới thiệu. Đây là công trình tổng kết bề thế, lần đầu tiên liên kết với công ty nước ngoài, với sự tài trợ của các doanh nghiệp trong nước và các tổ chức quốc tế. Tiếp đó, Nhà xuất bản còn cho ra mắt bạn đọc hai công trình nghiên cứu tổng kết 10 năm đổi mới (1986 - 1996) chào mừng thắng lợi to lớn của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng (1996). Đó là công trình Có một Việt Nam như thế - Đổi mới và phát triểnCó một Việt Nam như thế - Đổi mới và phát triển kinh tế, với nội dung giới thiệu quá trình hình thành đường lối đổi mới; thành tựu và bài học của 10 năm đổi mới (1986 - 1996) và nội dung đẩy mạnh công cuộc đổi mới trong thời kỳ mới - thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Xuất bản trong thời điểm có ý nghĩa chính trị lớn, hai cuốn sách này đã góp phần đáng kể vào việc tổng kết 10 năm đổi mới, rút ra những bài học kinh nghiệm để tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới trong thời kỳ phát triển mới.

2.5. Trong lĩnh vực nghiên cứu, Nhà xuất bản đã chủ động đề ra các đề tài và các chương trình khoa học - công nghệ cấp Nhà nước để biên tập và xuất bản hàng trăm đầu sách góp phần tham gia vào việc hình thành cơ sở lý luận về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, về hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, về đổi mới tư duy lý luận của Đảng, về đấu tranh chống lại những khuynh hướng tư tưởng lệch lạc và những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, về chống lại âm mưu chiến lược “diễn biến hòa bình” của chủ nghĩa đế quốc.

Nhiều đề tài khoa học, nhiều công trình nghiên cứu có giá trị của nước ngoài được kịp thời dịch và xuất bản, dùng làm sách tham khảo bổ ích, trong đó có nhiều cuốn sách được bạn đọc hoan nghênh và tìm đọc như: Bốn mươi năm chính luận của Lý Quang Diệu; Những thách thức trên con đường cải cách ở Đông Dương; Những thách thức ở phương Nam; Tư duy chiến lược - Công cụ sắc bén trong chính trị, kinh doanh và đời thường; Việt Nam cải cách kinh tế theo hướng rồng bay; Goócbachốp bạo loạn - Sự kiện Tháng Tám nhìn từ bên trong; Tổng thống bị kết tội; Hồi ký của Enxin; Hồi ký của Mc Namara; Phản phát triển - Cái giá của chủ nghĩa tự do; Mưu lược Đặng Tiểu Bình; Đổi mới hoạt động của Chính phủ; Từ kế hoạch đến thị trường; Người vượt trước thời đại; Sự đảo lộn của thế giới địa chính trị của thế kỷ XXI; Thế giới trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI; Một số vấn đề liên kết, tập hợp lực lượng trên thế giới ngày nay; Kinh tế thế giới thế kỷ XX và triển vọng những thập niên đầu thế kỷ XXI; Sức mạnh quân sự và toàn cầu hóa - Tiếng nói bạn bè; Việt Nam hội nhập kinh tế trong xu thế toàn cầu hóa - Vấn đề và giải pháp; Việt Nam hướng tới 2010; v.v.. Những cuốn sách tham khảo này khá phong phú, tập trung phân tích một số vấn đề về lý luận và thực tiễn mang tầm quốc tế đang nổi cộm trong những thập kỷ đầu thế kỷ XXI; cung cấp nhiều thông tin bổ ích, gợi mở nhiều suy nghĩ mới góp phần nâng cao nhận thức, bổ sung kiến thức, tham khảo kinh nghiệm của nước ngoài, nắm bắt được những thời cơ và cảnh báo những nguy cơ, theo dõi những vấn đề nổi cộm trong đời sống chính trị quốc tế.

Nhờ thường xuyên có các biện pháp chỉ đạo sát sao, kịp thời của Ban Lãnh đạo và sự phấn khởi, hồ hởi, quyết tâm thực hiện kế hoạch hằng năm của cán bộ, công nhân viên toàn cơ quan mà trong thời kỳ này, Nhà xuất bản đã luôn hoàn thành vượt mức kế hoạch biên tập và xuất bản.

Trong hơn 10 năm (1992 - 2003), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia đã cho ra mắt bạn đọc hơn 3.000 cuốn sách với hàng chục triệu bản và hàng tỉ trang in. Xuất bản phẩm bảo đảm chất lượng, hiệu quả, đúng định hướng tư tưởng, chính trị, góp phần tích cực, có hiệu quả vào việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, phục vụ kịp thời việc thuyết minh, giải thích các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Do lợi thế của việc hợp nhất, Nhà xuất bản đã có những bước phát triển đáng kể, đã đa dạng hóa các loại hình sách, làm cho các mảng sách thật sự phong phú về nội dung và đẹp về hình thức, phương thức làm sách năng động, sáng tạo và đa dạng.

3. Công tác tổ chức, quản lý

Để hoàn thành tốt kế hoạch biên tập, xuất bản và nhiệm vụ chính trị được giao, sau khi hợp nhất cho đến những năm cuối thế kỷ XX, Lãnh đạo Nhà xuất bản đã phải bắt tay làm ngay ba việc lớn:

Một là, sắp xếp lại bộ máy, chấn chỉnh tổ chức, tạo ra sự gắn kết giữa các bộ phận với nhau. Đối với một cơ quan mới hợp nhất thì điều này rất quan trọng, nếu không muốn nói là có ý nghĩa quyết định, động lực cơ bản thúc đẩy sự phát triển. Công tác tổ chức được chấn chỉnh từ Ban Lãnh đạo, rồi đến các ban biên tập, các vụ chức năng, các trung tâm: sản xuất, kinh doanh và phát hành, tiêu thụ sách, các chi nhánh trực thuộc. Chính nhờ nắm bắt đúng tình hình, đặc điểm cũng như chỗ mạnh, chỗ yếu của từng nhà xuất bản trong khi hợp nhất trên cơ sở kết hợp hài hòa giữa kế thừa và đổi mới, vừa coi trọng cái chung, vừa quan tâm thích đáng đến cái riêng, mà hoạt động của Nhà xuất bản chỉ trong ba tháng sau khi hợp nhất đã được ổn định, từng bước đi vào nền nếp, phát huy được sức mạnh tổng hợp của một cơ quan hợp nhất.

Đoàn kết, ổn định, đổi mới và phát triển là phương châm được Ban Lãnh đạo Nhà xuất bản đề ra, có tác dụng đối với mọi mặt công tác khi mới hợp nhất, nhất là đối với công tác tổ chức, cán bộ. Việc bố trí nhân sự, đề bạt cán bộ không chỉ tập trung vào một nhà xuất bản nào mà là cơ cấu vào cả bốn nhà xuất bản thành viên. Phương châm này càng có ý nghĩa đặc biệt trong tình hình hợp nhất bốn nhà xuất bản. Nhờ vậy, chỉ trong một thời gian ngắn, từ tháng 3 đến tháng 6-1993, tình hình mọi mặt của cơ quan đã dần dần ổn định và có bước phát triển mới. Đầu năm 1997, đồng chí Trịnh Thúc Huỳnh được bổ sung làm Phó Giám đốc kiêm Phó Tổng biên tập Nhà xuất bản.

Đồng thời với việc sắp xếp nhân sự, chấn chỉnh bộ máy, Nhà xuất bản cũng rất coi trọng công tác quy hoạch, đào tạo và bồi dưỡng cán bộ về chính trị, lý luận, văn hóa, ngoại ngữ, tin học, kỹ thuật in. Cán bộ lần lượt được đi học theo các trình độ và cấp học do cơ quan tự tổ chức hoặc cử đi học ở các cơ sở đào tạo. Mặt bằng học vấn đã được nâng cao một bước: có 14 tiến sĩ, 26 thạc sĩ, đội ngũ biên tập viên hầu hết là đại học, hơn 20 người hoàn thành chương trình các lớp bồi dưỡng kiến thức chuyên viên chính và chuyên viên cao cấp, 85 người đã hoàn thành bồi dưỡng đại học và sau đại học về quản lý kinh tế...

Từ đầu năm 1998, đồng chí Trần Đình Nghiêm được bổ nhiệm làm Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản thay đồng chí Trần Nhâm nghỉ hưu. Nhà xuất bản chủ trương thu gọn đầu mối, giải thể các đơn vị như: Trung tâm Nghiên cứu chính trị học (thành lập năm 1996), Phòng Tổ chức in, Phòng Chế bản - tạo mẫu, Xưởng in Nha Trang; đồng thời thành lập một số đơn vị mới: Chi nhánh Cần Thơ, Phòng biên tập, Phòng phát hành, Phòng tổng hợp thuộc Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh. Việc kiện toàn tổ chức bộ máy nhằm từng bước chuyển hoạt động của Nhà xuất bản theo hướng tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động thường xuyên, theo tinh thần Nghị định số 10 của Chính phủ về sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp doanh nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Hai là, tạo ra cơ chế để cho guồng máy có thể vận hành thông suốt, có hiệu quả. Trước hết là xác lập cơ chế làm việc giữa Ban Lãnh đạo với các ban biên tập, các vụ chức năng, các trung tâm, các chi nhánh và cơ chế về mối quan hệ làm việc giữa các bộ phận trong phạm vi Nhà xuất bản. Tiếp theo là xây dựng các quy chế biên tập bản thảo, quy chế định mức biên tập, kiên trì hình thức khóan sản phẩm theo định mức, tạo ra động lực to lớn trong thi đua hoàn thành kế hoạch biên tập, xuất bản. Cùng với việc hình thành các quy chế trong phương thức làm sách, Nhà xuất bản còn lập ra các quy chế trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, làm cho mối quan hệ giữa các ban biên tập và Trung tâm Tổ chức in gắn kết theo phương thức mở, khắc phục được tình trạng khép kín như trước. Phân xưởng in là bộ phận được đặc biệt quan tâm, nếu như trước đây được bao cấp, thì giờ đây hoạt động theo phương thức tự hạch toán, mở ra một hướng mới trong việc nâng cao năng lực của Xưởng in.

Công tác phát hành, tiêu thụ sách là khâu hết sức quan trọng. Đây là đầu ra, khâu quyết định cuối cùng của quá trình làm sách. Trung tâm Phát hành đã khơi thông được nhiều kênh tiêu thụ bởi một hệ thống đại lý từ Nam ra Bắc thông qua các chi nhánh Nhà xuất bản ở các địa phương. Trừ những bộ sách lớn được Nhà nước cấp kinh phí, đại bộ phận sách của Nhà xuất bản đều do Nhà xuất bản “tự sản tự tiêu” bằng nhiều phương thức: sách theo đơn đặt hàng, sách liên kết “có đầu ra”, sách có tài trợ một phần, tiêu thụ theo kênh phát hành và liên kết phát hành.

Hoạt động của cơ quan được điều hành theo quy chế - quy chế cho từng khâu và quy chế phối hợp giữa các khâu. Những quy chế này được bổ sung, sửa đổi và hoàn chỉnh không ngừng để tạo môi trường thuận lợi cho quản lý và phát triển.

Ba là, đặc biệt quan tâm đến vấn đề cải thiện và nâng cao đời sống cán bộ, công nhân viên, xem đó là mục tiêu cơ bản để phấn đấu. Hợp nhất mà đời sống vật chất không được cải thiện, đời sống tinh thần không được nâng cao, cũng có nghĩa là triệt tiêu các động lực, phương châm đoàn kết, ổn định đổi mới và phát triển cũng sẽ trở thành vô nghĩa. Nhận thức rõ điều này, nên lãnh đạo Nhà xuất bản đã xây dựng quy chế định mức đối với các ban biên tập, định việc đối với các đơn vị hành chính, sự nghiệp; ngoài ra, còn khuyến khích các phương thức làm sách năng động như: sách liên kết tiêu thụ trọn gói, sách quản lý phí… Mặt khác, hằng năm Nhà xuất bản cũng có nhiều cố gắng để cải thiện đời sống cho cán bộ, công nhân viên bằng nhiều hình thức khác nhau.

Đồng thời với việc sắp xếp bộ máy, Nhà xuất bản còn quan tâm tới việc đổi mới cơ chế quản lý. Chính vì nắm chắc mối quan hệ này mà sau một thời gian hợp nhất, Nhà xuất bản đã nhanh chóng đi vào ổn định và có những tiến bộ đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi cho bước phát triển mới của giai đoạn tiếp theo. 

Trích trong cuốn Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật

70 năm xây dựng và phát triển (1945 - 2015)