Trang chủ 70 năm ngày Truyền thống Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật cánh chim đầu đàn ngành xuất bản Việt Nam

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật cánh chim đầu đàn ngành xuất bản Việt Nam

Được thành lập từ năm 1945 đến nay, trải qua 70 năm xây dựng và phát triển, dưới sự lãnh đạo trực tiếp và thường xuyên của Trung ương Đảng, Ban Bí thư, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật đã không ngừng đổi mới, phát triển, khẳng định vai trò trụ cột trong công tác xuất bản sách lý luận chính trị của Đảng và Nhà nước.

Ngày 5-12-1945, Nhà xuất bản Sự thật, tiền thân của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, do Tổng Bí thư Trường Chinh trực tiếp phụ trách được thành lập, hoạt động dưới danh nghĩa là Nhà xuất bản của Hội những người nghiên cứu chủ nghĩa Mác ở Đông Dương (do thời gian này Đảng Cộng sản Đông Dương phải lui vào hoạt động bí mật). Cùng với Nhà xuất bản Lao động và Nhà xuất bản Văn hóa cứu quốc (thuộc Hội Văn hóa cứu quốc), đây là một trong ba nhà xuất bản được thành lập đầu tiên, ngay sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công, đặt nền móng cho sự hình thành ngành xuất bản của nước Việt Nam độc lập, tự do và thống nhất. Nhiệm vụ của chung của ba nhà xuất bản lúc bấy giờ là tập trung cổ động, tuyên truyền cho hai nhiệm vụ chiến lược: kháng chiến và kiến quốc, trong đó nhiệm vụ trọng tâm của Nhà xuất bản Sự thật là tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin, phổ biến đường lối cách mạng của Ðảng, xuất bản sách phục vụ cuộc kháng chiến trường kỳ, chống nạn đói, nạn mù chữ và nạn ngoại xâm.

anh b ky

PGS. TS. Nguyễn Thế Kỷ phát biểu tại Hội nghị sơ kết Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn năm 2012 (Hà Nội, ngày 15-5-2013)

Những năm đầu, Nhà xuất bản Sự thật hoạt động trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ. Lúc này, Nhà xuất bản Sự thật và Nhà xuất bản Lao động là hai cơ sở xuất bản hàng đầu của kháng chiến. Mặc dù phải làm việc trong hoàn cảnh cực kỳ khó khăn, song số lượng sách xuất bản của Nhà xuất bản Sự thật ngày càng tăng, đồng thời chất lượng cũng tốt hơn, thể loại sách phong phú hơn. Chỉ khoảng một năm sau khi thành lập, Nhà xuất bản đã in 34 đầu sách - một số lượng rất đáng kể trong thời kỳ đầu còn vô vàn thiếu thốn, khó khăn và bỡ ngỡ. Đến những năm 1950, Nhà xuất bản đã xuất bản hàng trăm đầu sách với hàng vạn bản in, chủ yếu là giới thiệu, giải thích văn kiện, sách chính trị, thời sự phổ thông,... dưới hình thức những cuốn sách mỏng, khổ nhỏ, phù hợp với điều kiện kháng chiến. Hoạt động xuất bản khi ấy của Nhà xuất bản Sự thật còn hỗ trợ kịp thời, có hiệu quả cho công tác quân sự, công tác bình dân học vụ, xoá mù chữ. Nhà xuất bản Sự thật đã khẳng định vai trò là cánh chim đầu đàn của ngành xuất bản cách mạng Việt Nam non trẻ.

Chiến thắng lịch sử Ðiện Biên Phủ và Hội nghị Giơnevơ về Việt Nam(1954) kết thúc thắng lợi đã mở ra một thời kỳ mới - thời kỳ có những đặc điểm rất đặc biệt trong lịch sử dân tộc. Ðể chỉ đạo hoạt động của Nhà xuất bản Sự thật, ngày 17-10-1960, Ban Bí thư Trung ương Ðảng đã ra Quyết định số 02-QÐ/TW, xác định Nhà xuất bản là cơ quan trực thuộc Chính phủ, có nhiệm vụ phổ biến chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối, chính sách của Ðảng và Nhà nước, góp phần giáo dục tư tưởng xã hội chủ nghĩa, chủ nghĩa yêu nước chân chính và chủ nghĩa quốc tế vô sản. Thực hiện nhiệm vụ, Nhà xuất bản Sự thật đã đẩy mạnh việc tổ chức biên dịch, xuất bản nhiều tác phẩm kinh điển của Mác, Ăngghen. Ðặc biệt là từ năm 1959 đến 1965, đã hoàn thành việc tổ chức xuất bản bộ Tư bản của C. Mác, đóng góp quan trọng vào công tác lý luận của Ðảng, đồng thời là bước trưởng thành đáng ghi nhớ trong công tác biên tập của Nhà xuất bản. Các tác phẩm của Lênin cũng lần lượt được xuất bản. Riêng trong năm 1957, Nhà xuất bản đã cho ra mắt bạn đọc 40 tác phẩm của Lênin. Sang năm 1959, bộ V.I. Lênin Tuyển tập (2 tập, 4 phần) đã được xuất bản lần đầu tiên ở nước ta. Văn kiện Ðảng và các tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng được xuất bản đều đặn với số bản in ngày càng tăng.

Có thể nói, trong những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, cứu nước, cùng với bốn nhà xuất bản thành lập từ những năm kháng chiến chống thực dân Pháp và 12 nhà xuất bản mới được thành lập sau ngày miền Bắc giải phóng, sách của Nhà xuất bản Sự thật tiếp tục đến tay bạn đọc không chỉ ở hậu phương miền Bắc mà còn vượt bom đạn đến tận tay các chiến sĩ ở tiền tuyến miền Nam. Dù phải thường xuyên sơ tán, lúc ở ATK Thái Nguyên rồi sang ATK Định Hóa, Tuyên Quang, song công tác biên tập và xuất bản vẫn được tiến hành nghiêm túc, đều đặn. Những tác phẩm của Nhà xuất bản Sự thật trong thời kỳ này tiếp tục góp phần tích cực vào công tác chính trị, tư tưởng của Ðảng, thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Chiến thắng lịch sử mùa xuân 1975, đất nước hoàn toàn thống nhất, Nhà xuất bản Sự thật theo chỉ đạo của Trung ương đã sớm đặt chi nhánh ở thành phố Hồ Chí Minh và sau đó ở các tỉnh miền Trung để kịp thời đáp ứng nhu cầu về sách lý luận chính trị của bạn đọc trong cả nước. Ngày 24-10-1979, Ban Bí thư Trung ương Ðảng đã ra Quyết định số 53-QÐ/TW, xác định Nhà xuất bản Sự thật là cơ quan xuất bản của Ðảng, trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương. Quyết định này đã khẳng định vị thế mới cho Nhà xuất bản, tạo điều kiện để Nhà xuất bản Sự thật tiếp tục giữ vững vai trò là cơ quan xuất bản sách lý luận chính trị, pháp luật nòng cốt của Đảng và Nhà nước, góp phần giữ vững và mở rộng mặt trận tư tưởng của Đảng. Đồng thời với việc tổ chức xuất bản các bộ sách: C. Mác và Ph.Ăngghen Toàn tập, Lênin Toàn tập, Hồ Chí Minh Toàn tập, Nhà xuất bản đã tích cực xuất bản các sách trọng tâm về cách mạng xã hội chủ nghĩa, các văn kiện đại hội, hội nghị Trung ương, các tác phẩm của các đồng chí lãnh đạo Ðảng, Nhà nước, về phong trào cách mạng thế giới,...


Nguyen The Ky 2

Họp báo công bố năm tập Văn kiện Đảng Toàn tập (từ tập 55 đến tập 59)

Bước vào thời kỳ đổi mới đất nước, ngày 20-11-1992, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật được thành lập trên cơ sở hợp nhất bốn nhà xuất bản: Nhà xuất bản Sự thật, Nhà xuất bản Thông tin Lý luận, Nhà xuất bản Tư tưởng - Văn hóa và Nhà xuất bản Pháp lý, trở thành cơ quan xuất bản sách lý luận - chính trị hàng đầu của Đảng và Nhà nước, hoạt động dưới sự lãnh đạo chỉ đạo trực tiếp và thường xuyên của Ban Bí thư Trung ương Đảng. Với hai nhiệm vụ chính là: tổ chức biên tập, xuất bản sách lý luận chính trị, sách pháp luật và nghiên cứu khoa học về lĩnh vực xuất bản, đề xuất với Bộ Chính trị, Ban Bí thư các vấn đề về xuất bản sách lý luận - chính trị, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật đã nhanh chóng sắp xếp, ổn định tổ chức bộ máy với phương châm “đoàn kết, ổn định và phát triển”.  

Đến nay, qua 70 năm xây dựng, trưởng thành, vượt qua nhiều khó khăn và thách thức, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật luôn thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao, là cơ quan xuất bản sách lý luận chính trị hàng đầu, nòng cốt của Đảng và Nhà nước, không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của độc giả. Sách của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật bảo đảm chất lượng, phục vụ kịp thời việc học tập, nghiên cứu và triển khai thực hiện các nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc và các hội nghị Trung ương của Đảng; tài liệu tuyên truyền phổ biến Hiến pháp, pháp luật. Nhà xuất bản cũng đã xuất bản được nhiều ấn phẩm quan trọng khác như: sách tuyên truyền về biển, đảo Việt Nam, sách phục vụ các lễ kỷ niệm lớn của đất nước, các công trình nghiên cứu về lý luận chính trị, quản lý đất nước. Cùng với đó, Nhà xuất bản còn đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học, thực hiện nhiều đề tài, xây dựng các đề án trình Ban Bí thư và Chính phủ mà gần nhất là Chỉ thị số 20-CT/TW của Ban Bí thư về nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xuất bản, phát hành sách lý luận chính trị trong tình hình mới,…

 Bên cạnh công tác nghiệp vụ, Nhà xuất bản còn nỗ lực tăng cường cơ sở vật chất, hiện đại hóa quy trình, chuyên nghiệp hóa đội ngũ, tạo những tiền đề cần thiết cho sự phát triển lâu dài, ổn định và vững chắc. Có được kết quả này là do Nhà xuất bản đã luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo trực tiếp của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương, sự hỗ trợ và giúp đỡ tận tình, có hiệu quả của các Ban Đảng Trung ương, của nhiều bộ, ngành, địa phương và của các cộng tác viên, bạn đọc trên cả nước. Nhưng, quan trọng hơn hết, tập thể lãnh đạo, cán bộ, công nhân viên Nhà xuất bản đã luôn biết nêu cao tinh thần trách nhiệm, ý thức phối hợp, thực hành dân chủ, kiên trì và quyết tâm tập trung thực hiện kế hoạch đề tài, xây dựng và triển khai các đề án, công tác phát hành; thực hiện nghiêm quy trình xuất bản, bảo đảm chất lượng các xuất bản phẩm.

Kế thừa truyền thống vẻ vang 70 năm qua, với quyết tâm chính trị cao, bằng những giải pháp đổi mới toàn diện, đồng bộ, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật sẽ có những bước phát triển vững chắc, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ nặng nề được giao, xứng đáng là địa chỉ tin cậy của độc giả, tiếp tục khẳng định vị thế của một nhà xuất bản lớn, cánh chim đầu đàn của ngành xuất bản Việt Nam.

  PGS. TS. NGUYỄN THẾ KỶ

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương,

Phó Chủ tịch Hội đồng lý luận phê bình văn học nghệ thuật Trung ương