Cuốn hồi ký Những chặng đường lịch sử của Đại tướng Võ Nguyên Giáp có sức cuốn hút bạn đọc trong từng trang sách không phải chỉ bởi những câu chuyện, những sự kiện chân thực, sinh động về một chặng đường lịch sử vô cùng khó khăn, gian khổ nhưng hào hùng của dân tộc, được kể lại bởi một nhân chứng sống trực tiếp chứng kiến, tham gia và góp phần tên tuổi làm nên những sự kiện ấy mà chính bởi cảm nhận sâu sắc và xúc động chân thành của tác giả đối với từng câu chuyện, từng sự kiện và con người trong hồi ức.

Cuốn sách gồm hai tập hồi ức Từ nhân dân mà ra Những năm tháng không thể nào quên. Đây là những ghi chép của Đại tướng về hai thời kỳ đấu tranh cách mạng quan hệ đến sự tồn vong của dân tộc - chuẩn bị giành chính quyền và năm đầu tiên sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, dưới sự thể hiện của nhà văn Hữu Mai.

Những chặng đường lịch sử trong hồi ức phản ánh sự trưởng thành, lớn mạnh của cách mạng và các lực lượng vũ trang của ta dưới sự lãnh đạo của Đảng mà trực tiếp là Chủ tịch Hồ Chí Minh trong giai đoạn từ năm 1939-1946. Những chặng đường lịch sử ấy cũng thử thách, trau dồi, rèn luyện và ghi dấu ấn sự trưởng thành về tư tưởng, tình cảm, nhận thức và hành động của một tài năng quân sự bẩm sinh mà sau này là của một danh tướng nổi tiếng không chỉ của Việt Nam mà còn được thế giới ngợi ca - Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Từ một thanh niên yêu nước sớm giác ngộ, được gặp Bác, được Bác bồi dưỡng, dẫn dắt vào Đảng; rồi được sống và làm việc với Bác tại Chiến khu Cao - Bắc - Lạng trong giai đoạn chuẩn bị khởi nghĩa; trực tiếp tham gia Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong Cách mạng Tháng 8-1945  và góp sức cùng với Bác và Trung ương Đảng ra sức chèo lái con thuyền cách mạng lướt qua những mỏm đá ghềnh trong những năm đầu giành được chính quyền, thù trong giặc ngoài, vận nước nguy cấp ngàn cân treo sợi tóc...

Trong hồi ký, chúng ta được nghe Đại tướng kể về lần đầu tiên được gặp Bác, vị lãnh tụ của Đảng, của dân tộc, Người đã trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng tại Cao - Bắc - Lạng và Khu giải phóng trước ngày Tổng khởi nghĩa, đã ra chỉ thị thành lập và đã xây dựng, rèn luyện Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân; Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân đã nhận được bản quân lệnh đầu tiên của Ủy ban khởi nghĩa; phong trào cách mạng tại Chiến khu Cao - Bắc - Lạng, sau này là Khu giải phóng trong những ngày đầu chuẩn bị Tổng khởi nghĩa là một phong trào cách mạng rộng lớn, trong hoàn cảnh hoạt động bí mật, địch khủng bố gắt gao, sự liên lạc với Trung ương ở miền xuôi, và ngay giữa các địa phương với nhau cũng thường bị gián đoạn...  nhưng vượt lên tất cả khó khăn là ý chí kiên định cách mạng một lòng theo Đảng theo Bác. Những  ngày tháng được sống cùng nhân dân, giác ngộ nhân dân theo Đảng theo cách mạng, cùng hoạt động với nhân dân, dựa vào nhân dân để thực hiện nhiệm vụ cách mạng đã làm cho Đại tướng nhận rõ sức mạnh và tiềm lực to lớn của nhân dân: “Nhân dân ta vô cùng vĩ đại. Quân đội ta là con đẻ của nhân dân, là một đội quân anh hùng. Từ nhân dân mà ra, được nhân dân đùm bọc, chăm sóc, thương yêu, Quân đội ta đã làm tròn và quyết làm tròn nhiệm vụ nặng nề, vẻ vang mà nhân dân và Đảng giao phó”.

Nhớ về những ngày đầu độc lập, đối với Ðại tướng Võ Nguyên Giáp, đó là những năm tháng "không thể nào quên". Không thể nào quên, bởi đây là thời kỳ lịch sử vô cùng sôi động và phong phú, mỗi ngày, mỗi giờ đã diễn ra biết bao sự kiện trọng đại có quan hệ đến sự tồn vong của quốc gia, dân tộc. Và chính ở thời điểm lịch sử cực kỳ sôi động ấy, thiên tài của Chủ tịch Hồ Chí Minh được bộc lộ đầy đủ, giúp cho "chúng ta có thể thấy được một hình ảnh khá trọn vẹn của Bác Hồ... Nhà chiến lược vĩ đại đã đưa con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua biết bao bão táp phong ba, đi đến những bến bờ thắng lợi". Chủ tịch Hồ Chí Minh và Ðảng ta đã khéo léo vận dụng và sáng tạo thời - thế, thực hiện những đối sách phù hợp, tránh những xung đột bất lợi cho ta, để đưa công cuộc vừa kháng chiến vừa kiến quốc tiếp tục vững bước tiến lên.

Cuốn sách được xuất bản nhân dịp kỷ niệm ngày sinh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp (25-8-1911 – 25-8-2012) và kỷ niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22-12-1944 – 22-12-2012), một lần nữa chúng ta có dịp nhìn lại chặng đường thai nghén, trứng nước và từng bước trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng mà tiền thân là Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân và qua đó khắc họa vai trò to lớn của Đảng, của Bác và người anh cả của các lực lượng vũ trang cách mạng những ngày ở Chiến khu Cao - Bắc - Lạng; trong Cách mạng Tháng Tám và năm đầu tiên sau khi giành được chính quyền.

Hai tập hồi ức được viết vào hai thời điểm khác nhau về hai giai đoạn lịch sử khác nhau nhưng bạn đọc không hề có cảm giác bị gián đoạn hay nhàm chán bởi những sự kiện, ngày tháng quá đỗi quen thuộc, trái lại các sự kiện được sâu chuỗi mạch lạc trong giọng kể mộc mạc, cảm xúc, thấm đẫm sự chân thành trong những suy nghĩ và bình luận của tác giả. Và một điểm đặc sắc nữa làm nên giá trị của hồi ký chính là trình độ rút tít và đặt tiêu đề cho từng chương mục, thể hiện khả năng tư duy, khái quát và cực kỳ am hiểu vấn đề của người viết: Từ nhân dân mà ra; Những năm tháng không thể nào quên; Con thuyền cách mạng đang luồn dưới những mỏm đá ghềnh để lướt tới; Cố ráng sức qua khỏi mùa đông lạnh lẽo thì ta sẽ gặp mùa xuân...

Đọc hồi ký Những chặng đường lịch sử của Đại tướng Võ Nguyên Giáp chúng ta được tự hào sống lại một giai đoạn lịch sử khó khăn nhưng vô cùng vẻ vang, hào hùng của dân tộc. Tự hào về quá khứ thôi thúc mỗi chúng ta càng vững tin, quyết tâm thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Sách dày hơn 600 trang, khổ 12,5x20.5, trình  bày maket và in đẹp, giá 104.000 đồng.

Nguyễn Hồng Quý

Phòng Biên tập kỹ thuât, Trung tâm Tổ chức In