Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản dự Hội thảo khoa học quốc gia “Phát huy vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng”

Thực hiện Chỉ thị số 01-CT/TW ngày 23/01/2026 của Bộ Chính trị về nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, sáng 4/3/2026, tại Hà Nội, Tạp chí Cộng sản phối hợp với Học viện Chính trị tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề: “Phát huy vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng”.

Toàn cảnh Hội thảo.

Các đồng chí: Thượng tướng, PGS.TS. Nguyễn Văn Thành, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an, Phó Chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận Trung ương; Trung tướng, PGS.TS. Nguyễn Bá Hùng, Chính ủy Học viện Chính trị; PGS.TS. Phạm Minh Tuấn, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; Thiếu tướng, PGS.TS. Nguyễn Huy Hoàng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị đồng chủ trì Hội thảo.

PGS.TS. Vũ Trọng Lâm, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật và các đại biểu dự Hội thảo.

Dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học. PGS.TS. Vũ Trọng Lâm, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật dự và trình bày tham luận tại Hội thảo.

Hội thảo tập trung làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc phát huy vai trò khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời đề xuất các định hướng, giải pháp nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ, đồng bộ và hiệu quả trong quá trình triển khai.

Ban Tổ chức đã nhận được gần 100 tham luận của các đồng chí lãnh đạo, nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia đến từ các cơ quan Trung ương, các viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và đơn vị trong quân đội; trong đó 80 bài viết tiêu biểu được tuyển chọn, biên tập và in trong Kỷ yếu Hội thảo. Các tham luận thống nhất khẳng định, Đại hội XIV của Đảng đã xác định rõ quan điểm lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính để thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững đất nước, với tầm nhìn chiến lược đến năm 2045.

Nhiều ý kiến tại Hội thảo nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo phát triển; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là nhân lực số; thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ; phát triển hạ tầng số hiện đại, an toàn; tăng cường hợp tác quốc tế gắn với nâng cao năng lực nội sinh và tự chủ công nghệ quốc gia. Các tham luận cũng phân tích sâu vai trò của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong bảo đảm quốc phòng, an ninh; nâng cao năng lực quản lý, chỉ huy, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.

PGS.TS. Vũ Trọng Lâm, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phát biểu tham luận tại Hội thảo.

Trình bày tham luận với chủ đề “Phát huy vai trò của các chủ thể trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”, PGS.TS. Vũ Trọng Lâm khẳng định, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là nền tảng quan trọng, động lực trung tâm của phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu đưa các lĩnh vực này trở thành động lực then chốt của tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh quốc gia, hiệu quả quản trị và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Tham luận làm rõ vai trò của các chủ thể trong hệ sinh thái phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong đó, Đảng giữ vai trò lãnh đạo, định hướng chiến lược, kiến tạo tầm nhìn dài hạn và bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo phát triển, hoàn thiện thể chế, xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, linh hoạt; đầu tư cho các lĩnh vực nền tảng, công nghệ lõi; tiên phong trong xây dựng Chính phủ số, thúc đẩy quản trị số và chuyển đổi số quốc gia.

Doanh nghiệp được xác định là trung tâm của đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ, là cầu nối giữa khoa học và thị trường, giữa tri thức và giá trị kinh tế; có vai trò chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới và lợi thế cạnh tranh. Các viện nghiên cứu, trường đại học và đội ngũ trí thức là nguồn sản sinh tri thức, đào tạo nhân lực chất lượng cao, dẫn dắt hoạt động nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ, góp phần nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế.

Các đại biểu tham quan không gian trưng bày sách tại Hội thảo.

Đồng chí Vũ Trọng Lâm cũng nhấn mạnh vai trò tham gia, thụ hưởng và đồng sáng tạo của người dân trong tiến trình chuyển đổi số. Người dân không chỉ là đối tượng được phục vụ mà còn là chủ thể xã hội quyết định chiều sâu và tính bền vững của chuyển đổi; việc phổ cập kỹ năng số, bảo đảm an toàn, an ninh mạng và củng cố niềm tin số có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, tham luận chỉ ra một số hạn chế như sự phối hợp giữa các chủ thể ở một số lĩnh vực còn thiếu đồng bộ; cơ chế, chính sách tuy đã được cải thiện nhưng vẫn còn rào cản; năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi và chất lượng nguồn nhân lực số chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển nhanh và bền vững.

Từ đó, PGS.TS. Vũ Trọng Lâm đề xuất 6 giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo chiến lược của Đảng tập trung vào việc tiếp tục hoàn thiện tư duy, chủ trương, định hướng chiến lược dài hạn về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Thứ hai, phát huy vai trò điều tiết, tổ chức thực thi của Nhà nước gắn với tiếp tục hoàn thiện thể chế và chính sách theo hướng minh bạch, linh hoạt, phù hợp với yêu cầu phát triển trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số diễn biến nhanh chóng; Thứ ba, nâng cao tính tiên phong, vai trò “đầu tàu” của doanh nghiệp trong hoạt động nghiên cứu và phát triển, tiến tới làm chủ công nghệ cốt lõi. Tăng cường ứng dụng các giải pháp quản trị số, sản xuất thông minh, thương mại điện tử và khai thác hiệu quả các nền tảng dữ liệu số; Thứ tư, thúc đẩy mạnh mẽ cơ chế liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các viện nghiên cứu, trường đại học. Coi hiệu quả chuyển giao, ứng dụng kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh và quản lý xã hội là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng và hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học; Thứ năm, phát huy vai trò chủ thể của người dân trong chuyển đổi số theo hướng “phổ cập kỹ năng bảo đảm tiếp cận, củng cố niềm tin”; Thứ sáu, tăng cường cơ chế phối hợp và liên kết các chủ thể: Liên thông đa tầng nấc và đẩy mạnh hợp tác quốc tế.

Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật khẳng định, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là quá trình có tính hệ thống, liên ngành và đa chủ thể; chỉ khi các chủ thể được phát huy đúng vai trò, phối hợp đồng bộ trong một chỉnh thể thống nhất thì mới có thể hình thành sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo.

Hội thảo là diễn đàn khoa học có ý nghĩa quan trọng, góp phần tiếp tục làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra, đề xuất các giải pháp khả thi nhằm phát huy mạnh mẽ vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.