Bước vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, Việt Nam đứng trước những thời cơ, thuận lợi to lớn đan xen với nhiều khó khăn, thách thức. Tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; cục diện chính trị, kinh tế và an ninh quốc tế có nhiều thay đổi; các vấn đề toàn cầu và thách thức an ninh phi truyền thống tác động ngày càng sâu rộng đến mọi quốc gia. Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và những đột phá khoa học - công nghệ đang làm thay đổi phương thức phát triển, quản trị quốc gia và quan hệ quốc tế. Trong bối cảnh đó, yêu cầu nâng cao năng lực nghiên cứu chiến lược, phân tích, dự báo và tham mưu đối ngoại ngày càng trở nên cấp thiết, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, đồng thời tạo lập các điều kiện quốc tế thuận lợi để đất nước phát triển nhanh và bền vững.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (năm 2026) tiếp tục khẳng định chủ trương triển khai đồng bộ, sáng tạo và hiệu quả đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; xây dựng nền đối ngoại và nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, mang đậm bản sắc "cây tre Việt Nam"; phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong việc giữ vững môi trường hòa bình, huy động nguồn lực bên ngoài cho phát triển, nâng cao vị thế và uy tín của đất nước. Để thực hiện hiệu quả những mục tiêu đó, việc nhận diện đúng các xu hướng vận động của tình hình thế giới, xây dựng các kịch bản phát triển và nâng cao chất lượng dự báo chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quá trình hoạch định chủ trương, chính sách và tổ chức thực hiện công tác đối ngoại trong giai đoạn mới.
Xuất phát từ yêu cầu lý luận và thực tiễn đó, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách Dự báo môi trường đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới (Sách chuyên khảo) do TS. Tô Anh Tuấn làm chủ biên.
Cuốn sách tập trung làm rõ những vấn đề lý luận và phương pháp về dự báo chiến lược trong đối ngoại; phân tích những biến đổi của trật tự thế giới, cạnh tranh giữa các nước lớn, quản trị toàn cầu, luật pháp quốc tế và các xu thế mới trong quan hệ quốc tế; dự báo những chuyển động chủ yếu của kinh tế thế giới, khoa học - công nghệ và các thách thức an ninh phi truyền thống; đồng thời đi sâu đánh giá các vấn đề chiến lược của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Biển Đông, ASEAN và chính sách của các nước lớn, các nước trong khu vực có tác động trực tiếp đến môi trường đối ngoại của Việt Nam. Trên cơ sở đó, xây dựng các kịch bản về môi trường đối ngoại trong kỷ nguyên mới, đánh giá những tác động đối với an ninh, phát triển, vai trò, vị thế quốc tế của Việt Nam, đồng thời đề xuất một số định hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại trong thời gian tới.
