Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực quan trọng để thúc đẩy sự phát triển đất nước. Trong mối tương quan với các lĩnh vực khác của đời sống xã hội, văn hóa giữ vai trò, vị trí nền tảng tinh thần vững chắc, củng cố và duy trì khối đại đoàn kết dân tộc, góp phần quan trọng xây dựng và phát triển đất nước. Ngày 24/11/1946, phát biểu tại Hội nghị văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”, khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh và đóng vai trò tiên phong, định hướng cho sự phát triển của dân tộc, mang lại độc lập, tự chủ và văn minh.
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn nhận thức đúng đắn về vai trò đặc biệt quan trọng của văn hóa đối với quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Qua 40 năm đổi mới, sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam có nhiều chuyển biến tích cực. Cùng với những thành tựu trên nhiều lĩnh vực, tư duy, nhận thức về văn hóa, xã hội, con người của Đảng, Nhà nước ngày càng toàn diện, sâu sắc hơn.
Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: “Văn hóa không chỉ đồng hành với phát triển, mà văn hóa phải đứng ở “vị trí dẫn đường”, là nền tảng định hình chất lượng con người và chất lượng quốc gia. Nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh, thì “văn hóa quyết định khả năng đi xa”. Nếu kinh tế tạo ra của cải vật chất, thì văn hóa tạo ra bản lĩnh, kỷ luật, niềm tin và sức mạnh tinh thần để đất nước vượt qua thử thách và vươn lên”.
Những năm qua, các lĩnh vực, loại hình, sản phẩm văn hóa phát triển ngày càng đa dạng, đáp ứng nhu cầu mới, nhiều mặt của đời sống xã hội. Nhiều giá trị văn hóa truyền thống và di sản văn hóa được kế thừa, bảo tồn và phát huy. Văn hóa trong chính trị và trong kinh tế bước đầu được coi trọng và phát huy hiệu quả tích cực. Hoạt động giao lưu, hợp tác và hội nhập quốc tế về văn hóa khởi sắc. Phát triển toàn diện con người Việt Nam đang từng bước trở thành trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Việc phê phán, đấu tranh, đẩy lùi cái xấu, cái ác, cái lạc hậu, chống các quan điểm, hành vi sai trái gây hại đến văn hóa, lối sống con người được chú trọng. Tuy nhiên, những thành tựu đạt được trong lĩnh vực văn hóa vẫn còn chưa tương xứng với thành tựu trên các lĩnh vực khác. Đặc biệt, mặc dù đã nhiều lần khẳng định quan điểm về sự phát triển chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển văn hóa với phát triển kinh tế, chính trị và xã hội, song trên thực tế, chúng ta mới tập trung nhiều cho đổi mới và tăng trưởng kinh tế, chưa quan tâm thật sự và tương xứng với phát triển văn hóa, xây dựng con người. Đó là nguyên nhân sâu xa của tình trạng nảy sinh nhiều vấn đề bức xúc về văn hóa, đạo đức, lối sống, tác động trực tiếp đến sự phát triển bền vững.
Nhằm giúp bạn đọc có hiểu biết sâu sắc, toàn diện hơn về vấn đề này, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách Kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển văn hóa với phát triển kinh tế, chính trị, xã hội của tập thể tác giả, do PGS.TS. Vũ Văn Phúc làm Chủ biên.
Với cách tiếp cận hệ thống, liên ngành, cuốn sách làm rõ các khái niệm cơ bản về phát triển văn hóa, chính trị, kinh tế và xã hội, từ đó đi sâu phân tích thực trạng sự kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển văn hóa với phát triển kinh tế, chính trị và xã hội qua thực tiễn 40 năm đổi mới ở Việt Nam. Trên cơ sở phân tích, dự báo bối cảnh tình hình mới và những yêu cầu đặt ra, cuốn sách đề xuất định hướng và một số giải pháp nhằm tăng cường sự kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển văn hóa với phát triển kinh tế, chính trị và xã hội ở nước ta trong thời gian tới, góp phần quan trọng hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước Việt Nam hùng cường trong kỷ nguyên mới.
