Cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược đã kết thúc vào mùa Xuân năm 1975, đất nước ta giành được độc lập và thống nhất, cả nước cùng tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội. Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam đã trở thành một đề tài lịch sử lớn, được nhiều nhà nghiên cứu, nhà chính trị trong nước và trên thế giới quan tâm tìm hiểu. Cho đến nay, đã có hàng nghìn cuốn sách và tài liệu nghiên cứu về “cuộc chiến tranh Việt Nam” trên nhiều khía cạnh, nhiều vấn đề khác nhau.
Với tinh thần tôn trọng sự thật, khách quan, khoa học và ý thức trách nhiệm đối với lịch sử, tập thể tác giả là các cán bộ nghiên cứu Viện Lịch sử quân sự Việt Nam (nay là Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam) đã tổ chức nghiên cứu, biên soạn bộ sách 9 tập Lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước 1954 - 1975, tái hiện toàn bộ cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước tương đối tỉ mỉ, trong đó cố gắng làm nổi bật một số sự kiện trọng yếu; đồng thời chú trọng phân tích làm rõ nguồn gốc, nguyên nhân của cuộc chiến tranh, sự đấu trí, đấu lực của hai bên tham chiến và những bài học kinh nghiệm. Bộ sách không chỉ mang giá trị tư liệu, cung cấp thông tin khoa học mà còn có ý nghĩa giáo dục sâu sắc, đã được tái bản trọn bộ nhiều lần. Trong lần xuất bản thứ tư năm 2025, bộ sách được hiệu chỉnh một số sai sót, hoàn thiện thêm về nội dung khoa học.
Tập I: Nguyên nhân chiến tranh tập trung phân tích và luận giải nguyên nhân Mỹ xâm lược Việt Nam, đồng thời làm rõ lý do toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta phải tiếp tục cầm súng chiến đấu sau 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Tập I gồm 3 chương: Chương 1: Tình hình Việt Nam và thế giới sau thắng lợi Điện Biên Phủ; Chương 2: Việt Nam trong chiến lược khu vực và chiến lược toàn cầu của đế quốc Mỹ; Chương 3: Hòa bình phải trên nền tảng độc lập, tự do, thống nhất đất nước.
