Quan hệ Mỹ - Trung Quốc qua cách tiếp cận của các chủ thể chịu ảnh hưởng trong những năm đầu thế kỷ XXI

Quan hệ Mỹ - Trung Quốc thể hiện đầy đủ và điển hình mối quan hệ giữa các nước lớn trong giai đoạn hiện nay. Hợp tác và cạnh tranh luôn là hai mặt song song tồn tại trong quan hệ giữa các quốc gia, đặc biệt là giữa hai cường quốc có ảnh hưởng hàng đầu trên thế gới.

 Trong những năm qua, mối quan hệ hai nước đã trải qua nhiều thăng trầm, ảnh hưởng đến tình hình phát triển của mỗi nước, các chủ thể có liên quan, nhất là các quốc gia trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Quan hệ thương mại luôn là “hòn đá tảng” giữa hai nước, cho dù còn nhiều bất đồng nhưng tính chất “tùy thuộc lẫn nhau” trong quan hệ kinh tế giữa hai nước không thay đổi. Quan hệ thương mại Mỹ - Trung Quốc thời gian qua chằng chịt đến độ những mối tương quan khác đều trở thành thứ yếu. Những căng thẳng trong xung đột thương mại chưa “hạ nhiệt” thì đại dịch Covid-19 bùng phát vào cuối năm 2019 ở Trung Quốc và nhanh chóng lan rộng ra toàn thế giới đã làm tê liệt chuỗi cung ứng toàn cầu, đặt Mỹ, Trung Quốc và nhiều quốc gia khác trước rất nhiều khó khăn, trở ngại cần khắc phục, đồng thời cũng trở thành tác nhân làm trầm trọng hơn căng thẳng vốn đang hiện hữu trong quan hệ Mỹ - Trung Quốc. Quan hệ giữa hai siêu cường thế giới đang ở điểm thấp nhất kể từ khi Tổng thống Richard Nixon tiến tới bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc năm 1972. Điều này khiến cho các nước trong tầm ảnh hưởng của mối quan hệ này gặp khó khăn trong việc hoạch định chính sách, sao cho vừa đảm bảo được cơ hội phát triển, vừa giảm thiểu được rủi ro đến từ cạnh tranh Mỹ - Trung Quốc.

Quan hệ Mỹ - Trung có tác động sâu sắc, toàn diện đến Việt Nam nhất là trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biển đảo. Mục tiêu hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam là duy trì môi trường khu vực và quốc tế hòa bình, ổn định. Trong nửa thế kỉ qua, mỗi thăng trầm trong quan hệ Mỹ - Trung đều có ảnh hưởng sâu sắc đến an ninh khu vực. Cả Trung Quốc và Mỹ đều có những trang lịch sử rất đặc biệt trong quan hệ với Việt Nam, đều là những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam hiện nay.

Để cung cấp cho độc giả những kiến thức cơ bản về mối quan hệ giữa Mỹ - Trung Quốc, theo cách nhìn nhận của một số nước tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương trước sự cạnh tranh giữa hai siêu cường này, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách Quan hệ Mỹ - Trung qua cách tiếp cận của các chủ thể chịu ảnh hưởng trong những năm đầu thế kỷ XXI do An Văn Quân - Trần Ngọc Hưng đồng chủ biên. Cuốn sách có cấu trúc gồm bốn chương:

Chương 1: Khái quát về quan hệ Mỹ - Trung Quốc;

Chương 2: Các yếu tố tác động tới quan hệ Mỹ - Trung Quốc và thực trạng quan hệ hai nước trên một số lĩnh vực;

Chương 3: Quan hệ Mỹ - Trung Quốc qua cách tiếp cận của một số chủ thể ở Đông Bắc Á và châu Đại Dương;

Chương 4: Quan hệ Mỹ - Trung Quốc qua cách tiếp cận của một số nước Đông Nam Á và Việt Nam.

Dựa trên việc tổng hợp rất nhiều nguồn thông tin và tư liệu, nội dung cuốn sách đề cập những vấn đề từ lịch sử đến hiện tại trong mối quan hệ Mỹ - Trung Quốc, thực trạng quan hệ hai nước trên một số lĩnh vực và phản ứng của các nước trong đó có Việt Nam trước mối quan hệ này. Đây là công trình nghiên cứu nghiêm túc, công phu và tâm huyết của nhóm tác giả với hy vọng cung cấp thêm những kiến thức hữu ích đến độc giả. Cuốn sách có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo tại cơ sở đào tạo chuyên ngành quan hệ quốc tế và lịch sử thế giới.