Trong bối cảnh thế giới, khu vực và trong nước biến đổi sâu sắc, Việt Nam đang đứng trước cả thời cơ lớn lẫn thách thức gay gắt. Sau 40 năm đổi mới, đất nước đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, khẳng định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội là đúng đắn. Việt Nam đã thoát khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu, vươn lên nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình, với tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng được nâng cao.
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh và mạnh mẽ cũng đặt ra nhiều vấn đề mới: nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình, sức ép già hóa dân số, biến đổi khí hậu, an ninh phi truyền thống và yêu cầu hoàn thiện thể chế phát triển. Trước tình hình đó, việc nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn để cung cấp những luận cứ khoa học vững chắc cho việc hoạch định đường lối, chiến lược xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nhiệm vụ cấp bách, nhằm định hình tầm nhìn chiến lược, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, bảo đảm độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, hiệu quả.
Nhằm cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách, nhà nghiên cứu, nhà quản lý và đông đảo bạn đọc có thêm tài liệu nghiên cứu, tham khảo sâu sắc hơn về những vấn đề nêu trên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 do GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh làm chủ biên.
Nội dung cuốn sách gồm ba chương, được biên soạn trên cơ sở kết hợp chặt chẽ giữa nền tảng tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, sự phát triển nhận thức lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam qua các thời kỳ, cùng với những bài học kinh nghiệm quốc tế; là những bài học phân tích thực tiễn Việt Nam sau 40 năm đổi mới, đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, chỉ ra thành tựu, hạn chế, cơ hội và thách thức. Trên cơ sở đó, đưa ra các quan điểm, định hướng và giải pháp nhằm xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh mới.