Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI năm 1986, Đảng ta đã khởi xướng và lãnh đạo công cuộc đổi mới đất nước, đây là một bước ngoặt mang tính lịch sử trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc Việt Nam. Qua 40 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử cả về thực tiễn và lý luận. Về lý luận, dựa trên chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, bám sát sự biến đổi của tình hình thế giới và trong nước, khắc phục những sai lầm giáo điều, chủ quan duy ý chí trước đây, Đảng đã từng bước hình thành hệ quan điểm lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định cương lĩnh, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước.
Trải qua 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới đất nước, 35 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Cương lĩnh năm 1991), lý luận về đường lối đổi mới, về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam ngày càng được phát triển và hoàn thiện. Công cuộc đổi mới, xây dựng, phát triển đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng từ năm 1986 đến nay thu được những thắng lợi, thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử; đưa nước ta từ một nước nghèo trở thành nước đang phát triển, có thu nhập trung bình. Đất nước ngày càng được xây dựng đàng hoàng, to đẹp hơn, đời sống của nhân dân ta ngày càng được cải thiện căn bản, toàn diện hơn, vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được nâng cao. Qua 40 năm đổi mới, Đảng đã hình thành được hệ thống quan điểm lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, nhận thức các quan điểm này ngày càng rõ hơn. Tuy nhiên bên cạnh những điểm đã rõ, vẫn còn nhiều điểm chưa rõ, còn không ít vấn đề lý luận chưa được luận giải một cách khoa học, thấu đáo nên tính thuyết phục chưa cao, còn nhiều ý kiến khác nhau, ảnh hưởng đến sự thống nhất nhận thức, hành động trong Đảng và trong xã hội. Mặt khác, thực tiễn cuộc sống, tình hình trong nước và thế giới luôn vận động, biến đổi, đặt ra nhiều vấn đề mới liên quan đến con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta đòi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu, làm sáng tỏ.
Nhằm đáp ứng yêu cầu của đông đảo bạn đọc muốn tìm hiểu, nghiên cứu những thành tựu phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong 40 năm đổi mới (1986 - 2026), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách Những thành tựu phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong 40 năm đổi mới (1986 - 2026) do GS.TS. Tô Huy Rứa làm chủ biên.