Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn sinh ngày 2/8/1726, mất ngày 11/6/1784, tại làng Diên Hà, huyện Diên Hà, trấn Sơn Nam (nay là xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên). Ông là vị quan lớn thời Hậu Lê, là nhà văn hóa, nhà thơ và được mệnh danh là nhà bác học lớn của Việt Nam thời trung đại. Với tri thức rộng và nghiên cứu sâu, Lê Quý Đôn để lại hơn 40 bộ sách, bao quát hầu hết các vấn đề về lịch sử, văn hóa, nông nghiệp, thiên văn, địa lý, đặc biệt có nhiều tác phẩm nổi tiếng được coi như bách khoa toàn thư ở nhiều lĩnh vực, trong đó có tác phẩm Vân Đài loại ngữ.
Nhân kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726 - 2026), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản bộ sách Vân Đài loại ngữ. Bộ sách gồm ba tập, trên cơ sở kế thừa bản dịch do Trần Văn Giáp biên dịch và khảo thích, Trần Văn Khang làm sách dẫn, Cao Xuân Huy hiệu đính và giới thiệu năm 1961, được Nhà xuất bản Văn hóa xuất bản năm 1962, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin tái bản năm 2006; đồng thời in nguyên bản chữ Hán để độc giả có điều kiện đối chiếu, tìm hiểu rõ hơn các nội dung trong bộ sách.
Tập II bộ sách gồm bốn thiên là Vựng điển, Văn nghệ, Âm tự và Thư tịch.
Vựng điển nêu và giải thích ý nghĩa của nhiều từ ngữ Hán học và các thuật ngữ thông dụng; phân biệt cách dùng từ, nguồn gốc tên gọi các sự vật; trình bày những kiến thức về danh vật, chế độ, lễ nghi và các khái niệm trong kinh điển liên quan đến chính trị, đạo đức, triết học và đời sống xã hội...; nội dung bao hàm phương pháp khảo cứu ngôn ngữ kết hợp với tra cứu điển tích...
Văn nghệ lý giải các quan niệm về văn học và giá trị của văn chương; phân tích và dẫn chứng một số thể loại văn như thơ, phú, văn sách, biểu, chiếu...; nêu nguyên tắc sáng tác, bình thơ và đánh giá tác phẩm, đồng thời trích dẫn ý kiến của các học giả Trung Hoa và nêu nhận xét của chính Lê Quý Đôn về việc học văn. Đây là phần thể hiện rõ tư tưởng văn học và quan niệm giáo dục của Lê Quý Đôn, đồng thời là nguồn tư liệu quan trọng cho việc nghiên cứu lý luận văn học trung đại Việt Nam.
Âm tự tập trung lựa chọn và giải thích cách đọc chữ Hán và mối quan hệ giữa âm và tự; dẫn chứng và phân tích cấu tạo chữ, cách dùng chữ, hiện tượng đồng âm, dị âm; đề cập về phép phiên thiết, vận thư và các nguyên tắc ngữ âm trong Hán học; chỉ ra những trường hợp dễ nhầm lẫn khi đọc và viết chữ. Thiên này phản ánh quan niệm cốt lõi của Lê Quý Đôn về việc học chữ cũng như nền tảng của học thuật, đồng thời có giá trị lớn đối với việc nghiên cứu ngữ âm học, văn tự học và Hán học ở Việt Nam.
Thư tịch giới thiệu một số bộ kinh, sử, tứ, tập và các sách quan trọng, kết hợp đánh giá giá trị, nội dung và cách sử dụng từng loại; phân loại thư tịch theo lĩnh vực học thuật và nêu phương pháp đọc sách, lựa chọn sách và tích lũy tri thức. Thiên Thư tịch không chỉ phản ánh vốn tri thức uyên bác của Lê Quý Đôn, mà còn được xem là một trong những công trình thư mục học sớm và có hệ thống của Việt Nam, qua đó, người đọc có thể hình dung diện mạo của kho tàng thư tịch Đông Á và quan niệm học thuật của giới trí thức thế kỷ XVIII.
