Khi nền kinh tế bước vào giai đoạn suy thoái hoặc khủng hoảng có tính chu kỳ, hoặc khi có những biến cố lớn như thiên tai, dịch bệnh trên quy mô lớn hoặc kéo dài, gây ra những xáo trộn lớn trên phạm vi toàn quốc, khu vực hoặc toàn cầu, vai trò đặc biệt quan trọng của nhà nước được thể hiện. Bằng những công cụ và chính sách can thiệp của mình, nhà nước có thể giúp nền kinh tế và xã hội vượt qua những khó khăn, thử thách đó, nhanh chóng khắc phục những hậu quả bất lợi do chúng gây ra, đưa xã hội và nền kinh tế quay trở lại quỹ đạo phát triển bình thường. Đương nhiên, các công cụ và chính sách của nhà nước cũng như kết quả thực hiện chúng không chỉ tùy thuộc vào mục tiêu mà nhà nước theo đuổi, mà còn tùy thuộc vào điều kiện xây dựng, thực hiện các chính sách đó và những nhân tố tác động tới chúng. Việc nhận dạng và nhận thức đúng, đầy đủ những điều kiện, nhân tố tác động này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc hoạch định và thực hiện các chính sách của nhà nước ở mỗi quốc gia.
Cuốn sách Chính sách kinh tế trong thế kỷ XXI: Bốn thách thức lớn của Giáo sư Nicola Acocella, do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản, tập trung phân tích bốn nhân tố chủ yếu tác động tới các chính sách kinh tế của các chính phủ trong thế kỷ XXI: hậu quả của cuộc khủng hoảng tài chính gần đây, sự trì trệ kéo dài của nền kinh tế, tình trạng nghèo đói và bất bình đẳng ngày càng gia tăng, toàn cầu hóa đang diễn biến với những xu hướng trái ngược khó lường. Những biến cố xã hội và tác động của chúng - mà đại dịch Covid với những tác động thảm khốc của nó là ví dụ cụ thể - đóng vai trò là xúc tác khách quan cho những quá trình này. Những nhân tố nêu trên được tác giả coi là những thách thức đối với cả việc hoạch định, thực hiện lẫn đạt được mục tiêu của các chính sách kinh tế. Phát hiện đã được một số tác giả mô tả lẻ tẻ trong nhiều công bố được tác giả trình bày một cách hệ thống kèm theo những phân tích riêng của mình rất đáng để các nhà hoạch định chính sách suy ngẫm và có ứng xử thích hợp là dư địa để triển khai các chính sách, để sử dụng các công cụ truyền thống trong bối cảnh hiện nay đã bị thu hẹp rất nhiều. Nhiều chính sách phục vụ việc theo đuổi một mục tiêu đã bị ràng buộc và hạn chế bởi những yêu cầu từ việc theo đuổi các mục tiêu khác. Điều này khiến các chính phủ phải đứng trước sự lựa chọn thường xuyên hơn: có cần hy sinh một mục tiêu nào để đạt được các mục tiêu khác hay không và nếu có, hy sinh đến mức độ nào để các mục tiêu được ưu tiên sẽ có kết quả đến đâu. Nói một cách nhẹ nhàng hơn, cần kết hợp các mục tiêu và các chính sách thực hiện chúng như thế nào để đạt được kết quả tổng hợp cao nhất.
Tác giả đã tham khảo nhiều công trình nghiên cứu của các học giả, các báo cáo của nhiều cơ quan và tổ chức quốc gia cũng như quốc tế, số liệu thống kê từ nhiều nguồn. Những tài liệu này được liệt kê chi tiết ở cuối sách để bạn đọc có thể trực tiếp tham khảo nếu muốn nghiên cứu sâu hơn, đặc biệt là để so sánh, đối chiếu nội dung các chính sách, điều kiện và kết quả thực hiện chúng ở các nước so với Việt Nam. Cuốn sách lấy bối cảnh nghiên cứu chủ yếu ở châu Âu, nhưng những sự kiện, biến cố, chính sách và kết quả mà tác giả quan sát và mô tả có thể thấy được ở nhiều nước thuộc mọi khu vực trên thế giới. Dẫn chứng và phân tích có tính liên hệ mà tác giả nêu ở nhiều chỗ đã làm rõ thêm giá trị khái quát của những nhận xét và kết luận mà tác giả nêu ra. Chính vì thế, cuốn sách có giá trị tham khảo tốt cho các học giả và các cơ quan quản lý nhà nước ở tất cả các quốc gia.
