Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong hội nhập quốc tế (Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc gia)

Văn hóa Việt Nam được kết tinh qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, hun đúc nên hệ giá trị, bản lĩnh, tâm hồn và sức sống của dân tộc. Trong giai đoạn phát triển mới, văn hóa ngày càng được nhìn nhận không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội, mà còn là nguồn lực nội sinh, động lực phát triển và sức mạnh mềm của quốc gia. Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam tiếp tục khẳng định phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng và động lực to lớn cho phát triển nhanh, bền vững đất nước; đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại và nâng cao vị thế văn hóa Việt Nam trong hội nhập quốc tế.

Thực tiễn cho thấy, hội nhập quốc tế vừa mở rộng không gian sáng tạo, quảng bá và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam, vừa làm nảy sinh nhiều vấn đề cần được nhận diện và giải quyết thấu đáo: mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, giữa truyền thống và hiện đại, giữa bản sắc dân tộc và các giá trị phổ quát; tác động của toàn cầu hóa, kinh tế thị trường và không gian số; nguy cơ thương mại hóa, đồng nhất hóa hoặc mai một một số giá trị văn hóa; đồng thời là yêu cầu biến nguồn lực văn hóa thành động lực cho phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch, kinh tế sáng tạo và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia.

Nhằm góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong hội nhập quốc tế”. Hội thảo thu hút sự tham gia của các nhà lãnh đạo, quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và những người hoạt động thực tiễn trong lĩnh vực văn hóa với gần 80 bài tham luận.

Trên cơ sở đó, Ban Tổ chức chọn lọc, biên soạn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong hội nhập quốc tế (Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc gia) dưới hai hình thức là sách in và sách điện tử. Các bài viết trong cuốn sách tập trung luận giải những vấn đề lý luận, quan điểm và yêu cầu đặt ra đối với việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; phân tích thực tiễn bảo tồn, sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa trong các lĩnh vực, không gian và chủ thể khác nhau; đồng thời đề xuất những định hướng, giải pháp nhằm phát huy văn hóa, con người Việt Nam thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm và động lực quan trọng cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.