Trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, việc giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống cách mạng; bồi dưỡng lý tưởng sống, bản lĩnh chính trị và khát vọng cống hiến cho thế hệ trẻ luôn được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng.
Trong dòng chảy đó, những tác phẩm hồi ký cách mạng, ghi lại quá trình giác ngộ lý tưởng, rèn luyện bản lĩnh và cống hiến của các thế hệ cách mạng tiền bối có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đó không chỉ là những tư liệu lịch sử chân thực, mà còn là những “bài học sống”, góp phần hun đúc lý tưởng, củng cố niềm tin và định hướng hành động cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Cuốn sách Trường học cuộc đời của đồng chí Đặng Việt Châu là một tác phẩm như vậy.
Trường học cuộc đời là tập hồi ký ghi lại mười năm hoạt động cách mạng sôi nổi, đầy gian khổ và thử thách của tác giả trong giai đoạn 1926 - 1936. Qua những trang viết chân thực, giàu cảm xúc, cuốn sách tái hiện con đường từ giác ngộ lý tưởng cách mạng đến hành động cách mạng, từ rèn luyện trong thực tiễn đấu tranh đến thử thách khắc nghiệt trong ngục tù đế quốc.
Một nội dung nổi bật và có giá trị đặc biệt của cuốn sách là những trang viết về quãng thời gian tác giả bị thực dân Pháp bắt giam, đày ải tại các nhà tù Hải Phòng, Hỏa Lò (Hà Nội) và Sơn La. Trong hoàn cảnh ngục tù đế quốc khắc nghiệt, nơi chế độ giam cầm hà khắc được sử dụng nhằm đàn áp ý chí đấu tranh của những người cộng sản, tác giả cùng nhiều chiến sĩ cách mạng tiền bối vẫn giữ vững bản lĩnh chính trị, niềm tin sắt son vào con đường cách mạng và tinh thần lạc quan cách mạng.
Chính trong hoàn cảnh đó, “nhà tù đế quốc” đã được biến thành “trường học cách mạng” - nơi các chiến sĩ cộng sản không chỉ đấu tranh chống chế độ giam cầm tàn bạo, mà còn không ngừng học tập, rèn luyện, trao đổi lý luận, củng cố niềm tin và nâng cao trình độ nhận thức chính trị. Qua những trang hồi ký, người đọc cảm nhận rõ quá trình tôi luyện ý chí, thử thách lòng trung thành với Đảng, với nhân dân; đồng thời thấy được sự trưởng thành về tư tưởng, đạo đức và khí phách của người cộng sản trong hoàn cảnh cam go nhất.
Với nội dung chân thực, lập luận rõ ràng, giàu giá trị lịch sử, lý luận và thực tiễn, Trường học cuộc đời là tài liệu tham khảo có ý nghĩa đối với cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên, học sinh, sinh viên và đông đảo bạn đọc quan tâm đến lịch sử cách mạng Việt Nam. Cuốn sách góp phần thiết thực vào công tác giáo dục truyền thống cách mạng, bồi dưỡng lý tưởng, bản lĩnh chính trị và đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ trong giai đoạn hiện nay.